Ηράκλειο, 27/07/2011
Το κίνημα των «αγανακτισμένων» στις πλατείες της Ελλάδας ξεκίνησε πριν από δύο μήνες περίπου.. Οι φίλοι μας οι ισπανοί («indigados») με μια επιστολή που στείλανε στις ελληνικές πλατείες με τίτλο «κάνε το όπως στην Ισπανία ρε φιλαράκι» λένε:
«…Χρειαζόμαστε μια ηθική επανάσταση. Αντί να τοποθετούμε τα χρήματα πάνω από τους ανθρώπους ας τα φέρουμε στην υπηρεσία των ανθρώπων.
Είμαστε άνθρωποι όχι προϊόντα. Δεν είμαι ένα προϊόν αυτού που αγοράζω, του λόγου για τον οποίο το αγοράζω, ούτε αυτού από τον οποίο το αγοράζω. Για όλα τα παραπάνω είμαι εξοργισμένος. Νομίζω ότι μπορώ να τα αλλάξω. Νομίζω ότι μπορώ να βοηθήσω. Γνωρίζω ότι μαζί μπορούμε. Γνωρίζω ότι μπορώ να βοηθήσω. Ξέρω ότι μαζί μπορούμε…»
«Τι μπορεί να σημαίνει όμως «αγανακτισμένος»» ; αναρωτιέται ο Μ. Μπαρτσίδης στο άρθρο του «Αγανάκτηση: Νέα Διαχείριση Πάθους» και συνεχίζει δίνοντας μια πολύ ενδιαφέρουσα ερμηνεία της αγανάκτησης. «Αγανακτισμένος σημαίνει ότι έχω χάσει την υπομονή μου με κάτι και το απαξιώνω πλέον, ότι έχουν γίνει πάρα πολλά και δεν πάει άλλο. Μπορεί να σημαίνει έκφραση της δυσαρέσκειας μου (disaprova που άκουσα να λεν οι Ιταλοί) και πάνω απ΄ όλα σημαίνει : ΝΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΑΘΟΥΣ, είμαι αγανακτισμένος και ωστόσο μέσα από τις εμπειρίες μου έχω βρει μια άλλη σχέση με την οργή. Στην ουσία αυτό μάλλον σχετίζεται με μια μετακαταθλιπτική διαχείριση της έντασης, της πίεσης, του φόβου.»
Από τότε που πρωτοξεκίνησε η «αγανάκτηση» μας στις πλατείες αρκετά πράγματα έχουν αλλάξει για κάποιους από εμάς. Σίγουρα σκέψεις και πληροφορίες που ήταν λίγο μπερδεμένες στο κεφάλι μας έχουν αρχίσει να ξεκαθαρίζουν. Για πολλούς εμάς είναι η πρώτη φορά που ερχόμαστε σε επαφή με τέτοιες διαδικασίες (συνελεύσεις πολιτών και αποφάσεις με πλειοψηφίες, απαρτίες κ.τ.λ). Η αλληλεπίδραση με τόσους ανθρώπους μας έχει κάνει πιο ανεκτικούς στη διαφορετικότητα (έχουμε βγει από τον μικρόκοσμο μας και αλληλεπιδρούμε με ένα αντιπροσωπευτικό κομμάτι της κοινωνίας μας). Έχει επιτευχθεί μια δικτύωση και μέσα από τις πλατείες άρχισαν να γίνονται κάποιες δράσεις – παρεμβάσεις σε γειτονιές και δημόσιους χώρους και προσπάθειες να στηθούν δομές απαραίτητες για τη μελλοντική μας επιβίωση (δίκτυα ανταλλαγής, συσσίτια, ομάδες που πληροφορούν, ομάδες που παρέχουν ιατρική βοήθεια). Ωραία ακούγονται όλα αυτά θα πει κάποιος αλλά λειτουργούν; Με μεγάλη δυσκολία αλλά είναι μια αρχή και τουλάχιστον κάποιοι προσπαθούν.. Ακόμη και αν αύριο σταματήσουν όλα αυτά την επόμενη φορά που θα τα χρειαστούμε (γιατί μια φωνούλα μέσα μου λέει ότι θα τα χρειαστούμε) θα έχουμε μια εμπειρία παρά πάνω!
Παρόλα αυτά κάποιοι απογοητευτήκαμε από τις πλατείες και τις εγκαταλείψαμε κάποιοι άλλοι δεν πιστέψαμε ποτέ σε αυτές. Με αυτό το κίνημα όμως καλούμαστε να ξεπεράσουμε τον εαυτό μας. Τους φόβους μας. Σκέψου το τώρα όχι το αύριο! Δράση τώρα! Πραγματική δημοκρατία τώρα όχι αύριο! Πως θα το ξεριζώσουμε αυτό το αύριο από το είναι μας όταν έχουμε μάθει να σκεπτόμαστε και να πράττουμε με βάση αυτό;
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση του κρατικού μηχανισμού στο κίνημα των «αγανακτισμένων» ; Αν και είναι η αναμενόμενη!
Στην αρχή Αδιαφορία (Δεν υπάρχετε! Δεν σας βλέπουμε! ).
Μετά δήθεν Συμπάθεια (« Το κίνημα των αγανακτισμένων είναι ένα συμπαθές κίνημα», «Ποιοι είναι οι εκπρόσωποι σας; Ελάτε να μιλήσουμε» - με εκπροσώπους βλέπεις είναι πιο εύκολο να σε «χτυπήσουνε»).
Και τέλος Άγρια Καταστολή!
Και για του λόγου το αληθές ας ξαναθυμηθούμε κάποιες ιστορικές στιγμές! Στις 29/6:
• Χρησιμοποιήθηκαν από τα Ματ «2800 χημικά όταν συνήθως δεν χρησιμοποιούνται πάνω από 140».
• Έριξαν χημικά μέσα στο μετρό στο Σύνταγμα και εγκλώβισαν κόσμο την ώρα που γιατροί προσπαθούσαν να παράσχουν τις πρώτες βοήθειες σε πολίτες με σοβαρούς τραυματισμούς και αναπνευστικά προβλήματα («ούτε σε εμπόλεμη ζώνη δεν γίνονται αυτά»).
• Υπήρξαν πολλοί τραυματισμοί και πολλές προσαγωγές με μεγάλες εγγυήσεις..
• Κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο και φυσικά ελάχιστα στις τηλεοράσεις φωτογραφίες και video πού σόκαραν και μαύρισαν τις ψυχές μας.
• Υπήρξαν συγκλονιστικές καταγγελίες από δημοσιογράφους, γιατρούς και πολίτες («Φλερτάροντας με το θάνατο» του Γ. Αυγερόπουλου, «Όλος ο διάλογος του Μάνου Λαμπράκη με τους αστυνομικούς» - TVXS, « Τι θέλουν; Να μας σκοτώσουν;» - πολίτης, «Είμαι και εγώ ένας αλήτης ρουφιάνος δημοσιογράφος» του Μ. Κυπραίου, στον οποίον τα αστυνομικά όργανα προκάλεσαν βαριά σωματική βλάβη με τη ρίψη εναντίον του χειροβομβίδας κρότου λάμψης με αποτέλεσμα να χάσει την ακοή του!)
• …
Ο δημοσιογράφος Γ. Αυγερόπουλος δίνει τη δική του συγκλονιστική μαρτυρία για την επίθεση των ΜΑΤ στο Σύνταγμα " Έχω καλύψει συγκρούσεις διαδηλωτών με την αστυνομία σε διάφορα μέρη του κόσμου εκτός της Ελλάδας, όπως στην Αργεντινή, την Ιταλία, τη Βολιβία και το Μεξικό. Ειδικά στο Μεξικό, οι αστυνομικοί όπως γνωρίζουν πολλοί, θεωρούνται άγριοι, ανεκπαίδευτοι και διεφθαρμένοι. Όμως αυτό που έζησα και κατέγραψα τόσο εγώ όσο και οι συνεργάτες μου χθες Τετάρτη 29/6 στο Σύνταγμα, ξεπερνάει σε αγριότητα κάθε όριο. Η Ελληνική αστυνομία παίρνει δίκαια και με διαφορά το βραβείο βαρβαρότητας. Μιας βαρβαρότητας που καμία σχέση δεν είχε με καταστολή αλλά ήταν ένα συνεχές φλερτ με τον θάνατο.»
Και μετά από όλο αυτό το όργιο αστυνομικής βίας και καταστολής τι ακολούθησε; Δηλώσεις, ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ που έκαναν πολύ κόσμο να αναρωτηθεί για μια ακόμη φορά «Για πόσο ηλίθιούς μας περνάτε;». Η κυβέρνηση και ο εκλεκτός εκπρόσωπος της μίλησαν για νίκη αφού πέρασε το «μεσοπρόθεσμο» και συνέχισαν το ίδιο παραμύθι μιλώντας για μονόδρομο που πρέπει να ακολουθήσουμε για να ξεπεράσουμε την κρίση. Παρά της αποδείξεις για το χημικό πόλεμο και την ανεξέλεγκτη βία, ο Παπουτσής (υπουργός Προστασίας του Πολίτη) είδε στο Σύνταγμα «συνεχείς επιθέσεις, απόπειρες εμπρησμών τραπεζών και πετροπόλεμο από κουκουλοφόρους καθώς και συγκέντρωση μεγάλου αριθμού καπνογόνων από τους ταραξίες, με πολύ καλά οργανωμένο τρόπο». «Ο καθένας μπορεί να διαπιστώσει πότε λειτουργούν οι κανόνες αντάρτικου πόλης.
Η Κερατέα ήταν η προπόνηση, για τη μέθοδο που αξιοποιήθηκε και χθες», σημείωσε και πρόσθεσε ότι η τακτική είναι να δημιουργούνται ειρηνικές συγκεντρώσεις με φιλήσυχους διαδηλωτές και όταν έρθει η ώρα να ρίχνουν οι κουκουλοφόροι τις πέτρες και τις μολότοφ μέσα από το πλήθος. Για τη ρίψη χημικών στο σταθμό του Μετρό στο Σύνταγμα, υποστήριξε ότι εκεί έβρισκαν καταφύγιο κουκουλοφόροι που ξεκουράζονταν προκειμένου να επανέλθουν αργότερα στη «μάχη» με τους αστυνομικούς. Και για το βίντεο που δείχνει κουκουλοφόρους να συνομιλούν με άνδρες των ΜΑΤ και στη συνέχεια να φυγαδεύονται στο προαύλιο της Βουλής, ο κ. Παπουτσής διαβεβαίωσε κατηγορηματικά ότι οι κουκουλοφόροι δεν έχουν καμία σχέση με την ΕΛ.ΑΣ.
Και μετά τις δηλώσεις για τα επεισόδια στο Σύνταγμα ξεκίνησαν οι δηλώσεις για τις πλατείες και τους «Αγανακτισμένους»..Ο Παπαϊωάννου (υπουργός δικαιοσύνης) απηύθυνε έκκληση στο δήμαρχο Αθηναίων να αναλάβει πρωτοβουλία για να απομακρυνθούν οι σκηνές από την πλατεία Συντάγματος, δηλώνοντας χαρακτηριστικά πως άλλο είναι να γίνονται διαδηλώσεις και εκδηλώσεις και «άλλο τα τσαντίρια». «Δεν είναι αυτή η εικόνα της χώρας. Δεν μπορώ να βλέπω τη χώρα μου να πεθαίνει. Ο εμπορικός κόσμος στην Αθήνα πεθαίνει. Θα ήθελα ο κ. Καμίνης να μπει μπροστά σε αυτή την υπόθεση. Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα της Λατινικής Αμερικής. Έχει ανηφόρα αλλά θα βρει τον δρόμο της». Και ο δήμαρχος Αθηναίων Γ. Καμίνης δήλωσε ότι θα ζητήσει τη συνδρομή της αστυνομίας προκείμενου να απομακρυνθούν από την πλατεία Συντάγματος όσοι έχουν κατασκηνώσει στο σημείο, προσθέτοντας πως το Σύνταγμα δεν κατοχυρώνει ένα διαρκές κάμπινγκ σε ένα δημόσιο χώρο. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά και πολλά άλλα διέρρευσε και η μαζική παραγγελία καινούργιων χημικών που έκανε η χώρα μας με το ευτελές χρηματικό αντίτιμο των 900.000 ευρώ.
Ως επιστέγασμα της ξεφτίλας της ελληνικής κυβέρνησης ακολούθησε λίγες μέρες μετά η ανακοίνωση του ΥΠΕΞ της απαγόρευσης του απόπλου από τα ελληνικά λιμάνια των καραβιών για τη Γάζα (Ο Νετανιάχου μας ευχαριστεί..!). Σε ανακοίνωση της πρωτοβουλίας ένα Καράβι για τη Γάζα αναφέρεται «Το Ισραήλ για μια ακόμη φορά, εμφανίζεται στο ρόλο του σερίφη της νοτιανατολικής Μεσογείου. Η περιφρόνηση κάθε έννοιας δικαίου, η επιστράτευση κάθε έννομου ή νομιμοφανούς μέσου για να πετύχει τους στόχους του, για να αποτρέψει κάθε προσπάθεια έκφρασης έμπρακτης διεθνούς αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη είναι μια παλιά γνωστή τακτική του. Η ελληνική κυβέρνηση, με τη βασιλικότερη του βασιλέως στάση της , αφού ξεπέρασε κάθε φιλοϊσραιλινή προσδοκία, δέχτηκε τα συγχαρητήρια της ισραηλινής και –προχτές- της αμερικάνικης κυβέρνησης, την ίδια στιγμή που ο έλληνας πρόεδρος –για πρώτη φορά Έλληνας πολιτικός- αποδοκιμαζόταν έντονα από όλους τους Παλαιστίνιους στη Ραμάλα.»
Στο άρθρο του Α. Χατζηστεφάνου, « Η γαλανόλευκη κυματίζει στην κατεχόμενη Ελλάδα», ο δημοσιογράφος περιγράφει πολύ εύστοχα τη στάση της Ελληνικής κυβέρνησης απέναντι σε μια ανθρωπιστική αποστολή όπως ο Στόλος της Ελευθερίας και κλείνει το κείμενο του με τα παρακάτω λόγια «Ο Βίκτωρ Ουγκό έλεγε ότι είναι καλύτερα να έχεις μια έξυπνη κόλαση παρά έναν ηλίθιο παράδεισο. Αυτό όμως που κανένας λαός και κανένας πολιτισμός δεν ανέχτηκε είναι μια ηλίθια κόλαση.» Ακούει κανείς;;;;
Στο ρητορικό ερώτημα λοιπόν «ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε;» υπάρχει απάντηση. Ναι!! Ο «Γιαλός» είναι στραβός πολύ στραβός και πρέπει να κάνουμε κάτι γι’ αυτό γιατί έχουμε γίνει πρωταγωνιστές του Όργουελ και δεν το έχουμε καταλάβει (όπως πολύ σωστά μου τόνισε ένας φίλος “ ΔΕΝ ΘΑ ΓΙΝΟΥΜΕ.., ΕΧΟΥΜΕ ΓΙΝΕΙ”). Το υπάρχον σύστημα (Τράπεζες, Καπιταλισμός, Πολυεθνικές) μοιάζει με ωρολογιακή βόμβα έτοιμη να εκραγεί από στιγμή σε στιγμή. Η πολιτική όπως εκφράζεται μέχρι σήμερα (Κοινοβουλευτική δημοκρατία, Σοσιαλισμός, Αριστερά, Δεξιά…) είναι ανίκανη να προτείνει λύσεις στα αδιέξοδα μας και γι’ αυτό οι φωνές που ζητάνε να επινοήσουμε ένα άλλο είδος πολιτικής τον τελευταίο καιρό συνεχώς αυξάνονται.
Σε ότι αφορά το αν «αρμενίζουμε στραβά»; Αυτό είναι το μόνο σίγουρο! Όλα τα δείνα μας ως ανθρώπινο είδος ξεκινάνε από αυτό.
Στη διαπίστωση που έκανε φίλος που πέρασε για κάποιες μέρες από τις πλατείες στο Σύνταγμα και το Ηράκλειο «Δεν βλέπω επανάσταση ..δεν βλέπω τίποτα δυστυχώς..» από τη μια πλευρά έχεις δίκιο φίλε μου. Δεν είμαστε έτοιμοι να κοιταχτούμε στον καθρέπτη και να αλλάξουμε τον ίδιο μας τον κακό εαυτό πως θα καταφέρουμε να αλλάξουμε τον κόσμο; Από την άλλη όμως την επανάσταση δεν τη βλέπεις φίλε μου επειδή δεν πιστεύεις σε αυτή.
Ας προσπαθήσουμε να αλλάξουμε εμάς. Δύσκολο και επίπονο, απαιτεί συνεχή προσπάθεια αλλά είναι η μόνη λύση. Ας προσπαθήσουμε να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι! Η ενασχόληση με τα κοινά βοηθάει στην εξέλιξη μας και στις μέρες μας κρίνεται επιτακτική!
ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ
ΑΛΛΗΛΟΒΟΗΘΕΙΑ
ΑΥΤΑΡΚΕΙΑ
ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ
ΥΠΟΜΟΝΗ
ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Και πως θα τα κάνουμε πράξη όλα αυτά ; Πετυχημένα (και αποτυχημένα) παραδείγματα αυτοοργάνωσης και αυτοδιαχείρισης υπάρχουν! Θεωρίες για τη μορφή που μπορούν να έχουν «οι δομές της κοινωνίας της αποανάπτυξης» υπάρχουν! Καλές ιδέες έχουμε! Υπομονή και διάθεση για συμμετοχή και δράση μας λείπει αλλά νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα (καλύτερα τώρα παρά όταν φτάσουμε πάτο) να αρχίσουμε να το ψάχνουμε το θέμα. Δεν αρκεί μόνο να ζητάμε χρειάζεται να γνωρίζουμε τι είναι αυτό που ζητάμε και να ψάχνουμε τον τρόπο που θα το πετύχουμε (ας ξεκινήσουμε να τα εφαρμόζουμε όλα αυτά στο μικρόκοσμο μας και να πειραματιζόμαστε και η αρχή έχει γίνει..).
Πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν μπορούμε να στηριζόμαστε άλλο σε ένα σάπιο πολιτικό σύστημα που δέχεται εντολές από πολυεθνικές και “ οικονομικούς δολοφόνους ”. Από όλους εμάς τους σκεπτόμενους πολίτες θα ξεκινήσει να αλλάζει ο κόσμος.
Μπορούμε να φτιάξουμε έναν κόσμο όπως τον ονειρευόμαστε αρκεί να ενωθούμε και να στηρίξουμε ο ένας τον άλλον!!
Τον τελευταίο καιρό στριφογυρίζουν συνέχεια στο κεφάλι μου τα λόγια του Μπέκετ « Προσπάθησες. Απέτυχες..Δεν πειράζει. Προσπάθησε ξανά. Απότυχε ξανά, Απότυχε καλύτερα». Απλά προσπάθησε..γιατί όπως και να έχει μια καλύτερη αποτυχία είναι επιτυχία.
Ένας από τους ανθρώπους της Πλατείας
Υ.Γ. Μέσα στον Αύγουστο (την περίοδο που ο περισσότερος κόσμος έλειπε για καλοκαιρινές διακοπές) με επεμβάσεις του εισαγγελέα οι πλατείες εκκενώθηκαν αλλά οι συνελεύσεις και οι παρεμβάσεις δεν σταμάτησαν (έστω και από λίγους)! Αντίθετα συνεχίστηκαν σε διάφορες γειτονιές της πόλης..και το ραντεβού για να οργανωθούν ξανά οι πλατείες δόθηκε για το Σεπτέμβρη..
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα απόψεις. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα απόψεις. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Τετάρτη 7 Σεπτεμβρίου 2011
Σάββατο 18 Ιουνίου 2011
Μαθαίνοντας από τις πλατείες
Το πρόβλημα της διακυβέρνησης σ’ αυτές τις συνθήκες είναι πάνω απ’ όλα το πρόβλημα της μαζικής εξάρτησης των υπηκόων από τους θεσμούς που τους συγκροτούν ως οικονομικά υποκείμενα, με την καταστροφή ταυτόχρονα κάθε δυνατότητας να αρθρώνονται συλλογικές αναφορές με τη μορφή των κοινωνικών χώρων. Η εξατομίκευση δεν συνίσταται μόνο στην εξατομίκευση του μόνιμα ακόρεστου καταναλωτή αλλά και στην εμπεδωμένη καχυποψία απέναντι στις επιδιώξεις των διπλανών. Τούτη η καχυποψία στον καιρό της κρίσης καθίσταται λόγος επιθετικότητας ή απόσυρσης: «εγώ θα τα καταφέρω» και για να τα καταφέρω πρέπει εσείς να μην τα καταφέρετε. Η μνήμη της χαμένης κοινότητας, βέβαια, και της ασφάλειας που ψευδαισθητικά ή πραγματικά παρείχε δεν είναι και τόσο μακρινή. Σ’ όλο τον κόσμο οι αντιδράσεις, οι αντιστάσεις και οι κοινωνικές εκρήξεις ανατρέχουν σε θεσμούς που ενεργοποιούν κάποιο υπόστρωμα κοινωνικών αναμνήσεων αλλά και επιβιώσεων: από τις ιθαγενικές κοινότητες της Λατινικής Αμερικής ως τις οικογένειες-κοινότητες του εξεγερμένου αραβικού κόσμου τέτοιοι θεσμοί επανανεργοποιούνται και επανανοηματοδοτούνται. Ίσως γι’ αυτό στη Δύση, και όχι μόνο, αντίδοτο στην εξοντωτική «εξατομίκευση των πεπρωμένων» (μια φράση του Ωζέ) αποτέλεσε η επανακάλυψη της συλλογικής αναφοράς μέσα από τα λεγόμενα κοινωνικά δίκτυα (facebook, twitter κ.λπ.).
Οι απομονωμένες ατομικότητες δοκιμάζουν, συχνά με υλικό τις καθοδηγούμενες στοιχίσεις σε ρεύματα προτίμησης, να επικοινωνήσουν και να εγκαταστήσουν δεσμούς αλληοαναφοράς. Πλάνη; Οι εξεγέρσεις της Τυνησίας και της Αιγύπτου έδειξαν ότι έστω και με υλικά δανεισμένα από την κυρίαρχη ιδεολογία μπορεί να γεννηθούν μορφές συσχέτισης τέτοιας πολλαπλασιαστικής διάδοσης που να κινητοποιήσουν τεράστιες ποσότητες ανθρώπων. Όμως οι άυλες «περίπου συλλογικότητες» των διαδικτυακών επικοινωνιών δεν είναι παρά ο τρόπος για να ανακαλυφθούν ξανά οι συλλογικότητες που εκδιπλώνονται μέσα από πρακτικές συνεύρεσης. Όλα τα ηλεκτρονικά και τηλεπικοινωνιακά μέσα που, διασταυρούμενα και χωρίς κέντρο κινητοποιούν και φέρνουν σ’ επαφή μοναχικές ατομικότητες, είναι μέσα που ορίζουν τόπους συνάντησης. Αυτή τους τη δύναμη φοβήθηκαν οι εξουσίες στον αραβικό κόσμο, αυτή φοβούνται και οι ισχυροί στην Ελλάδα και παντού. Οι αναμνήσεις της κοινότητας και οι πρακτικές της διαδικτυακής επικοινωνίας κάνουν την επιθυμία της συνάντησης πραγματικότητα.
Και τι λοιπόν συνέχει αυτά τα πλήθη εξατομικευμένων και διαφορετικών ανθρώπων που γεμίζουν απρόβλεπτα τις πλατείες; Τι τους κάνει να επαναφευρίσκουν κοινούς τόπους, τόπους του κοινού; Σίγουρα όχι απλά τα κοινά συμφέροντα. Δεν συγκροτείται πια εύκολα ο τόπος του κοινού συμφέροντος. Και δεν αρκεί κάποιοι να τον εφεύρουν προσπαθώντας να πείσουν κάποιους άλλους. Δεν είναι το συμφέρον προς το παρόν η κολλητική ουσία που συνέχει αυτές τις προσωρινές κοινότητες, που σημαδεύει τους κοινούς τόπους. Ίσως είναι μια αίσθηση κοινή που μπορεί και μετατρέπεται σε εκρηκτική κραυγή. Το «κλέφτες» της πλατείας Συντάγματος τα λέει όλα: είναι μια έκρηξη καταγγελίας που αφαιρεί την πολιτική νομιμοποίηση από την κυβέρνηση. Και ίσως αυτό διαπερνά ως χαρακτηριστικό όλες τις πλατείες. Τις πλατείες της Ευρώπης, τις πλατείες του αραβικού κόσμου, τις πλατείες της Λατινικής Αμερικής. Το συνεκτικό στοιχείο είναι η κρίση εμπιστοσύνης προς τις αρχές. Ο καθένας και η καθεμιά έχει να προσκομίσει την προσωπική του ζωή και τις απογοητεύσεις της για να στηρίξει με το δικό του τρόπο τούτη την κρίση εμπιστοσύνης. Όλοι όμως δεν πιστεύουν τους αποπάνω. Και τούτη η συμβολική αποκαθήλωση των αποπάνω συμβαίνει με τρόπο σχεδόν καρναβαλικό, επινοητικό, μαγικό (με τις δέσμες των ατομικών λέϊζερ να σημαδεύουν τη Βουλή σε μια σύγχρονη εκδοχή βουντού).
Τέτοια συμβολική αποκαθήλωση της εξουσίας εξέφρασαν οι μυριάδες ασυντόνιστες, επινοητικές και απρόβλεπτες δράσεις του Δεκέμβρη. Οι νέοι τότε, αλλά και όσοι αναγνώρισαν στο Δεκέμβρη μια έκρηξη που χωρούσε τη δική τους δυσαρέσκεια, δεν ζητούσαν μόνο δικαιοσύνη: ονομάτιζαν την αδικία ως βασικό γνώρισμα της κοινωνίας που τους καταστρέφει τη ζωή και τα όνειρα. Τούτη η βαθιά αίσθηση αδικίας συνέχει και τον κόσμο της πλατείας. Αλλιώς διατυπωμένη, αλλιώς συνδεδεμένη με τις εμπειρίες και όνειρα του καθένα και της καθεμιάς αλλά σίγουρα σημαδεμένη από μια βαθιά αίσθηση καταστροφής του μέλλοντος. Και τι να κάνει η αριστερά και γενικότερα οι δυνάμεις που ορίζονται ως «απέναντι» στο κυρίαρχο καθεστώς σήμερα; Πώς η συγκολλητική ουσία των σύγχρονων μορφών συνάντησης και συλλογικής αγανάκτησης μπορεί να μετατραπεί σε πολιτικό πρόγραμμα; Πρέπει; Μέρος του προβλήματος και όχι αυταπόδεικτα μέρος της λύσης του είναι όσοι ως τώρα αντιλαμβάνονται τις αντιδράσεις της κοινωνίας στην βιαιότητα του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού ως απολύτως ανεπαρκείς, τυφλές ή και άμεσα ενσωματώσιμες. Κάποιοι παρόλα αυτά αμέσως βρήκαν το ρόλο τους: Το πλήθος χρειάζεται να μάθει, να καταλάβει και να ακολουθήσει. Ο σωτηριολογικός λόγος του ΚΚΕ και ο κατηχητικός λόγος κάποιων ομάδων του αριστερίστικου και του αναρχικού χώρου αντιμετωπίζει τον κόσμο ως άμορφη μάζα που πρέπει να της δώσει χαρακτηριστικά. Μια πρώτη ύλη που πρέπει εκείνοι που ξέρουν να την πλάσουν. Από την άλλη, εκείνοι που υπερασπίζονται με κάθε τρόπο τους θεσμούς και τρομάζουν μπροστά στη βλάσφημη διάθεση του κόσμου, πασχίζουν να ανασυστήσουν την εμπιστοσύνη σε μια «δημοκρατία» που, υποτίθεται, δεν γνωρίζει αδιέξοδα.
Υπάρχουν όμως και πολλοί και πολλές που αναγνωρίζουν στον κόσμο των πλατειών ένα δίκτυο ατόμων και πρωτοβουλιών που τους δίνει τόπο. Η προέλευση κάποιων απ αυτούς από κινηματικές πρωτοβουλίες και πρακτικές δεν αποτέλεσε τεκμήριο υπεροχής ή διεκπεραιωτικών δεξιοτήτων, απλά έδινε το δικό τους στίγμα σε συναντήσεις που συνεχίζουν να γονιμοποιούν οσμώσεις. Οσμώσεις αξιών, εμπειριών, ονείρων. Να υπερβούμε τους διαχωρισμούς, καλώντας τους υπόλοιπους σε ένα όραμα ενότητας; Πόσες φορές η αριστερά δεν έδωσε στον εαυτό της τον ηγεμονικό ρόλο που συνθέτει και ιεραρχεί τις μυριάδες πρακτικές αντίστασης, αμφισβήτησης, ανυπακοής ή δυσαρέσκειας; Ίσως χρειάζεται περισσότερο από ποτέ η αριστερά και γενικά το αντικαπιταλιστικό κίνημα να ακούσει. Και να ομολογήσει πως η κοινωνία δεν αντιδρά όπως την φαντάζεται. Ζει όμως η κοινωνία και ΚΙΝΕΙΤΑΙ. Σήμερα εκείνο που αναδεικνύεται σε τούτες τις πρακτικές είναι η ανασύσταση των κοινωνικών χώρων. Η ανασύσταση του δημόσιου χώρου ως χώρου συναντήσεων και οσμώσεων. Η ανασύσταση του κοινού χώρου από τα κάτω με όλες τις αντιφάσεις και τις ιδιαιτερότητες που σήμερα διαπερνούν το κοινό. Αν στις συνελεύσεις του Συντάγματος αλλά και στις διαδικασίες που κινητοποίησαν τις μεγάλες διαμαρτυρίες στις άλλες πλατείες του κόσμου και της χώρας κάτι γεννιέται είναι τούτος ο χώρος του κοινού που αθροίζει τις μικρές και μεγάλες σκέψεις, τα μικρά και μεγάλα όνειρα ανθρώπων που αντιδρούν έμπρακτα στην εξοντωτική «εξατομίκευση των πεπρωμένων» τους.
Αυτούς του νέους χώρους του κοινού πρέπει να προστατέψουμε, τα εξισωτικά χαρακτηριστικά τους όπου βλασταίνουν να υπερασπίσουμε, τα δίκτυα των διεσπαρμένων μικρο-κοινοτήτων που συναντήθηκαν στις πλατείες να ενισχύσουμε. Έτσι ίσως μόνο βρεθούν οι τρόποι οι διαφορετικοί κοινωνικοί χώροι να αποκτήσουν τη δύναμη και τη συλλογική αυτοπεποίθηση για να υπερασπίσουν τα δικαιώματά τους. Όσο για τα αιτήματα, πέρα από το γενικευμένο «να φύγουν» τα υπόλοιπα ας είναι μέρος μιας πολύβουης απαίτησης για δικαιοσύνη και ζωή. Ο δρόμος προς τη συλλογική χειραφέτηση φτιάχνεται καθώς τον βαδίζουμε όλοι μαζί. Και οι μικρές πολύτιμες στροφές ενός τέτοιου δρόμου σημαδεύονται από σκηνές σαν και τούτη: μια μακριά αλυσίδα ανθρώπων κάθε είδους μεταφέρει χέρι-χέρι μπουκαλάκια νερό για να ξεπλυθεί η πλατεία από τα δακρυγόνα που έριξαν οι βάρβαροι… Οι πλατείες είναι τέτοιες αλυσίδες ανθρώπων.
Σταύρος Σταυρίδης *16 Ιουνίου 2011
*Ο Σταύρος Σταυρίδης σπούδασε αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ. Εκπόνησε τη διδακτορική του διατριβή στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ με θέμα "Η πολιτισμική εξάρτηση της συμβολικής σχέσης με τον χώρο". Μετείχε στην συντακτική ομάδα του περιοδικού "Εφήμερη πόλη" (κριτικός, βιωματικός και φαντασιακός λόγος για το χώρο). Είναι μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού "Ουτοπία" (δίμηνη έκδοση θεωρίας και πολιτισμού). Έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα με αντικείμενο τη θεωρητική διερεύνηση των προβλημάτων του χώρου και της αρχιτεκτονικής. Έχουν εκδοθεί τα βιβλία του: "Η συμβολική σχέση με τον χώρο", Κάλβος 1990. "Διαφήμιση και το νόημα του χώρου", Στάχυ 1996, "Από την πόλη οθόνη στην πόλη σκηνή", Ελληνικά Γράμματα 2002, καθώς και σε συνεργασία με τη φωτογράφο Ε. Κώτσου, "Η υφή των πραγμάτων", Ίριδα 1996. Είναι λέκτορας του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ, όπου διδάσκει αρχιτεκτονική σύνθεση και θεωρία στο προπτυχιακό και μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)